Straling meten met de Trifield TF2: de vijf standen, de weighted modus en de richtwaarden
Er zijn legio meters te koop die "straling" kunnen meten, maar weet jij precies wat je meet? Als je 10 V/m op je scherm ziet staan, weet je dan waar je mee te maken hebt? Het gros van de mensen niet. Daarom ben ik fan van de Trifield TF2 voor huis-, tuin- en keukengebruik: één betaalbare meter die alle drie de soorten straling in je woning meet, en die zo duidelijk uitslaat dat je de cijfers eigenlijk niet eens hoeft te kennen. Zodra de digitale meter ver uitslaat is het foute boel, meer hoef je in principe niet te weten.
Zelf gebruik ik hem ook bij mijn metingen aan huis, naast de professionele apparatuur, omdat hij de laagfrequente magnetische velden over drie assen meet. In dit stuk: welke straling hij meet, wat de vijf standen doen, wat die "weighted modus" is, hoe je goed meet, waar je meet en welke waarden je wilt zien.
Welke straling meet de Trifield TF2?
Voor het gemak onderscheid ik drie soorten straling in de woning, zoals ik ook deed in straling in je woning. Voor een uitgebreidere indeling zie Wat is elektrosmog eigenlijk?
Elektrische velden (ELEC)
Ontstaan rondom stroomdraden en apparaten door de spanning die erop staat, ook als er niets aan staat. Het stopcontact, de verlengdoos onder je stoel, de staande schemerlamp naast je bed. Dit is wellicht de meest onderschatte van de drie: een mens is een antenne voor elektrische velden. Laagfrequente velden zijn in verband gebracht met diabetes en leukemie.
Magnetische velden (MAG)
Ontstaan rondom stroomdraden en apparaten door de stroom die erdoorheen loopt. Vooral van belang bij omvormers, inductiekookplaten, airfryers, ovens, elektrische auto's en andere grootverbruikers.
Radiofrequente straling (RF)
De draadloze straling van wifi-routers, mobiele telefoons, DECT, Bluetooth-oortjes, smartmeters, slimme apparaten en zendmasten. Hier is het meest over te doen. Waar staat de wifi-router van de buren? Hangt er bij de buren niet een smart-tv tegen de muur waar mijn hoofdkussen tegenaan ligt?
De vijf standen van de Trifield TF2
Met de draaiknop kies je uit vijf standen:
1. MAG – meet het magnetisch veld, kort gezegd: als er ergens stroom doorheen loopt. Handig voor metingen bij de omvormer, kookplaat en andere grootverbruikers. Weergave in milligauss (mG).
2. ELEC – meet het elektrisch veld, kort gezegd: als er ergens spanning op staat. Bijvoorbeeld het stopcontact of de verlengdoos onder je stoel. Weergave in volt per meter (V/m).
3. MAG weighted en 4. ELEC weighted – doen exact hetzelfde als 1 en 2, MAAR: dat is het mooie van de Trifield. Er zit een algoritme in dat velden die meer invloed hebben op je lijf een hogere waarde geeft. Zie hieronder.
5. RF – meet de hoogfrequente straling van 20 MHz tot 6 GHz, dus inclusief wifi (2,4 en 5 GHz), 4G en de 5G-frequenties op 700 MHz en 3,5 GHz. Weergave in milliwatt per vierkante meter (mW/m²).
Wat is die "weighted modus" precies?
Het meetbereik van de standaard MAG- en ELEC-standen loopt van 40 Hz tot 100 kHz. Dat zegt de meeste mensen niets, maar het punt is: een 50 Hz-stroomdraad geeft een minder zware belasting dan bijvoorbeeld een dimmer of een schakelende voeding die op honderden of duizenden hertz werkt. Hoe hoger de frequentie, hoe meer stroom een veld in je lichaam opwekt, bij dezelfde veldsterkte.
In de weighted modus weegt de Trifield de gemeten frequenties op de manier waarop je lichaam ze "voelt": hogere frequenties tellen zwaarder mee. De fabrikant, AlphaLab, heeft die weging afgeleid van de stroom die het veld in het lichaam induceert. Daarom zie je in de weighted stand bij een dimmer of een oplader een hogere uitslag dan in de gewone stand, terwijl de kale veldsterkte gelijk is. De weighted stand is dus de stand die het meest zegt over wat het veld met jou doet. Apparaten in huis die in deze stand interessant zijn:
– Dimmers
– Opladers en adapters
– Ventilatoren
– Blenders
– Spaarlampen en led-drivers
– Sommige kookplaten
– Stofzuigers
– Monitoren
– Omvormers van zonnepanelen
enz.
Mijn advies: meet laagfrequent standaard in de weighted stand. Alleen als je wilt vergelijken met een richtwaarde die in "gewone" mG of V/m is opgegeven (zoals de bouwbiologische SBM-2015-waarden), gebruik je stand 1 en 2.
Zo meet je goed met de Trifield
Een paar regels die het verschil maken tussen een zinnige meting en een cijfertje op een scherm:
Elektrische velden: leg de meter neer, houd hem niet vast. Je eigen lichaam is een antenne en verstoort het elektrische veld. Leg de Trifield op de plek die je wilt meten (op het kussen, op de stoel, op het bureau) en stap een stukje terug voor je afleest.
Magnetische velden en RF: vasthouden mag. De MAG-stand meet over drie assen, dus je hoeft de meter niet te draaien om het veld te "vinden". Technisch verhaal, houd het er maar op dat het een goede meting is. Ook in de RF-stand kan je hem gewoon vasthouden en door het huis lopen om bronnen op te sporen.
Houd afstand van de bron. Vlak bij een antenne (in het "nabije veld") klopt de omrekening naar mW/m² niet en verspringen de waarden bij elke centimeter. Minstens één golflengte afstand, voor wifi en 4G is dat ruwweg 30–50 cm. Meet dus niet met de meter tegen de router aan, maar op de plek waar jij zit of ligt. Dat is ook wat de SBM-2015-richtlijn voorschrijft: je meet de plek waar iemand langdurig verblijft, niet de bron.
Gebruik het geluid. Zet het geluid aan in de RF-stand. Wifi, DECT en een telefoon die zoekt hebben elk een eigen "klank", waardoor je bronnen op het gehoor kunt onderscheiden nog voor je op het scherm kijkt.
Kijk naar de piek én naar het gemiddelde. De Trifield toont in de RF-stand de actuele waarde en houdt de piek vast. Wifi en DECT pulseren; de piek zegt hoe hard de "klap" is, het gemiddelde hoe vaak hij komt. Beide tellen.
Draai de stekker eens om. Soms wordt het elektrisch veld van een lamp of apparaat een stuk lager als je simpelweg de stekker 180 graden draait in het stopcontact. Meet voor en na.
Waar meet je in huis?
Begin bij de plekken waar je de meeste uren maakt, want daar telt de belasting:
– De slaapplaats, op kussenhoogte. Hier lig je acht uur per nacht en hier herstelt je lichaam. Meet ELEC (meter op het kussen leggen), MAG en RF.
– Je favoriete stoel of bank. Verlengdozen, de lamp ernaast, de router onder de tv.
– Achter de pc. Monitor, laptopvoeding, de stekkerdoos onder het bureau.
– Staande schemerlampen!!! Het snoer loopt vaak over de hele hoogte langs je hoofd.
– De thermostaat. Is die wel zo onschuldig als hij lijkt? Veel slimme thermostaten zenden continu.
– De telefoon in slaapstand. Wat doet die 's nachts op het nachtkastje? Is hij echt "stil" in vliegtuigmodus? Meet het na.
– De smartmeter. In Nederland zendt die een paar keer per dag kort; je hebt de piekwaarde nodig om hem te betrappen. Meet op minstens 50 cm afstand.
– De wifi-router, en die van de buren: loop door de kamer en kijk waar de RF-waarde stijgt. Ook nieuwe (smart)wasmachines, drogers en koelkasten zenden.
– Bij grootverbruikers (MAG): omvormer, inductiekookplaat, airfryer, en in de elektrische auto.
Welke waarden wil je zien?
Je hoeft de cijfers niet te kennen om de Trifield te gebruiken, maar als je toch wilt weten waar je staat, dit zijn de waarden die ik in een woning aanhoud. Ze zijn gebaseerd op de bouwbiologische richtlijn SBM-2015 van het Duitse Institut für Baubiologie + Nachhaltigkeit, de strengste en meest gebruikte norm voor slaap- en verblijfsplekken:
Elektrisch veld (ELEC): liever niet boven 1,5 V/m op de slaapplaats. SBM-2015 noemt onder 1 V/m onopvallend, 1–5 zwak opvallend, 5–50 sterk opvallend en boven 50 V/m extreem.
Magnetisch veld (MAG): liever niet boven 1 mG (0,1 µT). SBM-2015: onder 0,2 mG onopvallend, 0,2–1 zwak, 1–5 sterk, boven 5 mG extreem.
Radiofrequent (RF): het liefst onder 1 mW/m² (= 1.000 µW/m²) op plekken waar je vaak zit. SBM-2015 rekent in µW/m²: onder 0,1 onopvallend, 0,1–10 zwak, 10–1.000 sterk, boven 1.000 µW/m² extreem. Let op de eenheid: de Trifield toont mW/m², de Safe & Sound Pro II toont µW/m², een factor duizend verschil.
Blijf je op je slaapplaats onder deze waarden? Dan zit je goed. Zit je erboven, dan weet je nu precies waar en waardoor, en dat is het hele punt van meten.
Wat de Trifield niet is
Eerlijk is eerlijk: de Trifield TF2 is een uitstekende huis-tuin-en-keukenmeter, geen laboratoriuminstrument. Hij is niet richtingsgevoelig (dat is voor thuis juist prettig), hij meet geen "dirty electricity" boven 100 kHz, en hij geeft in de RF-stand geen uitsplitsing per frequentie. Wil je de RF-belasting preciezer in kaart brengen, met piek, piek-maximum en gemiddelde apart, dan is de Safe & Sound Pro II de volgende stap; dat is ook de meter waarmee de vrijwilligers van EMFkaart.nl meten. Voor professioneel werk gebruik ik daarnaast de Gigahertz Solutions HF59B, maar die is ongeschikt voor de amateur: je moet echt weten hoe je ermee omgaat. Meer hierover in Professioneel zelf een elektrosmogmeting uitvoeren.
Inclusief mini-cursus
Bestel je de Trifield TF2 via stralingveilig.nl, dan krijg je er mijn mini-cursus bij: vier A4'tjes met tips, de meetvolgorde en, als je toch cijfertjes wilt zien, de aanbevolen waarden. Wil je het liever eerst zien voor je koopt, lees dan Zelf leren meten, of laat het een keer aan huis meten, dan zie je meteen hoe het werkt.
En als je gemeten hebt?
Meten is stap één. Stap twee is opruimen: DECT eruit, wifi 's nachts uit, stekker omdraaien, schemerlamp verzetten, telefoon uit de slaapkamer. Dat kost niets en haalt vaak het meeste weg. Wat daarna overblijft, zeker de straling van buren en zendmasten, kan je niet uitzetten. Daarvoor is harmoniseren de weg die ik aanraad; afschermen werkt vaak averechts.
Blijf je hopen dat de maatregelen die je hebt getroffen voldoende zijn?
Of bescherm je jezelf en je gezin met aantoonbaar werkende producten.
MemonizerCOMBI, de enige die wetenschappelijk aantoonbaar werkt. En meet daarna gerust opnieuw: de waarden op je Trifield veranderen niet, want Memon haalt de straling niet weg. Het verschil merk je aan je slaap.
Neem te allen tijde notie van mijn disclaimer!