Wat kan je merken van de straling om je heen?

Gevolgen van straling

Wat merk je zelf?

De meeste mensen merken niets van straling. Ik ook niet. Een kleine groep merkt het wél, soms binnen minuten. Op deze pagina lees je wat die mensen beschrijven, welke verklaring onderzoekers daarvoor geven, en hoe je voor jezelf uitzoekt of het bij jou een rol speelt.

Geen angst, geen bliksemschichten. Wel een eerlijk overzicht.

1,5 – 5%van de mensen noemt zichzelf elektrogevoelig, afhankelijk van land en onderzoek
±10× per secondezendt een wifi-router een bakensignaal, ook als niemand internet gebruikt
Uren per dagdragen veel mensen draadloze oordopjes, vlak bij de hersenen
Ervaringen van elektrogevoelige mensen (EHS)

Wat mensen beschrijven

Wie zich elektrogevoelig noemt, vertelt vaak een vergelijkbaar verhaal. De klachten zijn vaag en wisselend, en juist daardoor worden ze lang niet herkend. Dit zijn de klachten die het vaakst genoemd worden:

1

Hoofd

  • Hoofdpijn of een drukkend gevoel
  • Warm of gloeiend gevoel aan één kant
  • Oorsuizen of een hoge pieptoon
  • Duizeligheid
2

Slaap

  • Moeilijk in slaap komen
  • Wakker worden tussen 2 en 4 uur
  • Onrustig, licht slapen
  • Niet uitgerust opstaan
3

Concentratie

  • Wazig hoofd, ‘brain fog’
  • Woorden kwijt zijn
  • Vergeetachtig
  • Snel overprikkeld
4

Hart en onrust

  • Hartkloppingen of een overslaande slag
  • Innerlijke onrust, gejaagdheid
  • Prikkelbaarheid
  • Moeite om te ontspannen
5

Huid en ogen

  • Tintelen of branderig gevoel
  • Rood gezicht achter een scherm
  • Droge, branderige ogen
  • Jeuk zonder aanwijsbare oorzaak
6

Energie

  • Aanhoudend moe
  • Uitgeput na een dag kantoor
  • Minder weerstand
  • Het gevoel ‘leeg te lopen’

Het patroon valt vaak meer op dan de klacht zelf

  • Klachten zijn erger op bepaalde plekken: thuis, op kantoor, in de trein.
  • Ze nemen af in de natuur, op een vakantieadres zonder bereik of bij een stroomstoring.
  • Ze begonnen rond een verandering: een nieuwe router, een zendmast, een slimme meter, een verhuizing.
  • Anderen in huis, of het huisdier, slapen ook onrustiger.
Een verklaring

Als je calciumkanalen ontregeld raken

Biochemicus prof. dr. Martin Pall (Washington State University) zocht naar een verklaring voor de vraag waaróm zwakke velden, ver onder de norm, iets met een lichaam zouden doen. Zijn antwoord: spanningsafhankelijke calciumkanalen (VGCC's) in de celwand.

Die kanaaltjes reageren op kleine veranderingen in elektrische spanning. Volgens Pall zijn ze extreem gevoelig voor de krachten van een elektromagnetisch veld. Hij verwijst naar tientallen studies waarin effecten van straling verdwenen zodra de onderzoekers een calciumkanaalblokker toevoegden.

Let op: dit is een hypothese.
Pall onderbouwt haar met eigen en andermans onderzoek.
Meer over Pall en de onderzoeken lees je op Wat zegt de wetenschap.

De keten, volgens Pall

  1. Het veld zet de calciumkanalen open.
  2. Er stroomt te veel calcium de cel in.
  3. Dat geeft een overmaat aan stikstofmonoxide en daarna peroxynitriet, een agressieve vrije radicaal.
  4. Het gevolg is oxidatieve stress: schade aan celwanden, mitochondriën en DNA.
  5. Je merkt het het eerst in de weefsels met de meeste calciumkanalen.

Waar zitten de meeste calciumkanalen, en wat zou je dan merken?

Weefsel Wat het doet Klachten die daarbij passen
Hersenen en zenuwen Prikkeloverdracht, afgifte van neurotransmitters Slecht slapen, onrust, hoofdpijn, concentratieproblemen, prikkelbaarheid, angstige gevoelens
Hart (pacemakercellen) Het ritme van je hartslag Hartkloppingen, overslaande slagen, een onrustig hart
Hormoonklieren Afgifte van hormonen, waaronder melatonine uit de pijnappelklier Verstoorde slaap, vermoeidheid, schommelende energie
Netvlies Omzetten van licht in zenuwsignalen Vermoeide, branderige ogen
Voortplantingsorganen Beweeglijkheid van zaadcellen, hormoonbalans Merk je niet direct; Pall noemt verminderde vruchtbaarheid als gevolg op lange termijn
Per bron

Wat merk je van welke bron?

Niet elke bron is hetzelfde. Wat telt is hoe dichtbij, hoe lang, en of hij ook zendt als je hem niet gebruikt.

AirPods en andere bluetooth-oordopjes

Bluetooth, 2,4 GHz, in je gehoorgang

Het vermogen van bluetooth-oordopjes is honderden keren lager dan dat van een telefoon aan je oor. Dat is het argument dat je van fabrikanten hoort. Critici wijzen op iets anders: de oordopjes zitten in je hoofd, ze praten ook onderling met elkaar, en veel mensen dragen ze uren per dag. Dr. Joel Moskowitz (UC Berkeley) waarschuwde daarom voor langdurig dragen.

Wat mensen melden

  • Druk of warmte in het hoofd
  • Hoofdpijn aan het eind van de dag
  • Oorsuizen
  • Moe of ‘wazig’ na lang dragen

Wanneer

Vooral na uren achter elkaar: een werkdag met videobellen, lange treinreizen, sporten met muziek. Klachten zakken vaak weg na een dag zonder.

Wat je kunt doen

  • Bekabelde oortjes of een luchtbuis-headset
  • Niet de hele dag in, en niet slapen ermee
  • Bellen via de luidspreker

Wifi

2,4 / 5 / 6 GHz, dag en nacht

Een router zendt ongeveer tien keer per seconde een bakensignaal uit, ook als niemand internet gebruikt. Wifi is dus geen piek, maar een achtergrond die altijd aanstaat. Dat maakt het lastig om zelf een verband te zien: je bent er nooit zonder.

Wat mensen melden

  • Slechter slapen thuis dan op vakantie
  • Onrust en hoofdpijn in de werkkamer
  • Moe wakker worden
  • Kinderen die onrustig slapen

Wanneer

Vooral in de uren dat je stilzit of slaapt, en in de kamers dicht bij de router. Ook de router van de buren telt mee, zeker in een appartement.

Wat je kunt doen

  • Router 's nachts uit met een tijdschakelaar
  • Router niet in of onder de slaapkamer
  • Vaste apparaten met een netwerkkabel

Je mobiele telefoon

4G / 5G, zendt harder bij slecht bereik

Van alle bronnen kom je hier het dichtst bij, en een telefoon zendt harder naarmate het bereik slechter is: in de trein, de kelder, de auto.

Wat mensen melden

  • Warm oor, hoofdpijn aan de belkant
  • Tintelende hand of wang
  • Onrustig slapen met de telefoon naast het bed

Wanneer

Bij lang bellen, bij slecht bereik en 's nachts als de telefoon op het nachtkastje ligt en blijft verbinden.

Wat je kunt doen

  • Luidspreker of bedraad oortje
  • Vliegtuigmodus 's nachts, of de telefoon buiten de slaapkamer
  • Niet in je broekzak of bh

DECT-telefoon, slimme meter en de elektrische installatie

De bronnen die je vergeet

Het basisstation van een draadloze huistelefoon zendt bij veel modellen continu. En de meting die het vaakst wordt overgeslagen is die van de elektrische installatie zelf: wandbedrading achter je bed, een verlengsnoer onder je bureau, dirty electricity op het net.

Wat mensen melden

  • Slaapklachten die niet verdwijnen, ook met wifi uit
  • Onrust op één vaste plek in huis

Wanneer

Vooral op de plekken waar je uren doorbrengt: bed, bank, bureau.

Wat je kunt doen

  • DECT met ECO-modus, of een bedrade telefoon
  • Meten wat er achter het bed loopt
Niet nieuw

Een oud verhaal met nieuwe apparaten

In De Onzichtbare Regenboog laat Arthur Firstenberg zien dat deze klachten al anderhalve eeuw worden beschreven. Rond 1870, toen de telegraaf zich over Amerika verspreidde, beschreef arts George Beard een nieuwe aandoening: neurasthenie. Vermoeidheid, hoofdpijn, slapeloosheid, hartkloppingen, prikkelbaarheid.

Later beschreven artsen in Oost-Europa bij radar- en radiowerkers de ‘microgolfziekte’, met in grote lijnen hetzelfde beeld. Firstenberg legt steeds dezelfde verbinding: met elke nieuwe golf van elektrificatie kwam dit klachtenpatroon terug.

Hoofdpijn, vermoeidheid, slecht slapen, hartkloppingen, prikkelbaarheid. Het rijtje van toen lijkt verrassend veel op het rijtje van nu.

Je hoeft het niet met al zijn conclusies eens te zijn om het boek de moeite waard te vinden. Het maakt vooral duidelijk dat ‘elektrogevoelig’ geen modewoord van de laatste jaren is.

Het boek van Firstenberg
Eerlijk is eerlijk

Wat we níét weten

De werkelijke oorzaak van de klachten is niet bekend.
Bij de mailcorrespondentie die ik had met de 10 bekendste stralingscritici als Martin Pall, Joelk Moskowitz, Hari Lai, Olle Johanssen, Ronald Meldeck enz., kwamen die VGCC's wel vaak ter sprake. Ook het ontstaan van het ROS-molecuul (reactief zuurstof molecuul) die dan vervolgens weer zorgt voor DNA-schade kwam langs.

Zolang de wetenschap uit twee kampen bestaat en het meeste geld zit aan de telecomkant zal er geen consensus komen!
Lees de items op deze pagina en trek je eigen conclusie.
Zelf onderzoeken

Zo zoek je uit of het bij jou speelt

Je hoeft niets te geloven. Je kunt het uitproberen, en het kost weinig.

1. Houd twee weken bij hoe je je voeltSlaap, hoofdpijn, energie, een cijfer per dag. Zonder iets te veranderen. Dat is je nulmeting.
2. Verander één dingBijvoorbeeld: router 's nachts uit, telefoon uit de slaapkamer, bekabelde oortjes. Eén ding tegelijk, anders weet je niet wat werkte.
3. Maak het blindLaat een huisgenoot de router op willekeurige nachten uitzetten, zonder het jou te vertellen. Klopt jouw dagboek met zijn lijstje? Dan weet je echt iets.
4. MeetMet een meter zie je waar de bronnen zitten en hoe sterk ze zijn op je slaap- en werkplek. Dan kies je gericht, in plaats van op gevoel.
TriField TF2 met mini-cursus Zelf leren meten Meting aan huis

Herken je jezelf hierin?

Mail me wat je merkt, waar en wanneer. Dan kijk ik mee wat een logische eerste stap is. Soms is dat een meting, soms een router op een tijdschakelaar, soms eerst de huisarts.

Mail me eerst Wat zegt de wetenschap