GGD, RIVM en elektrogevoeligheid: waar kun je terecht met klachten?

Klachten door straling, en je wilt weten wat de GGD of het RIVM ervan vindt? Je bent niet de enige. Wie hoofdpijn, oorsuizen of slapeloze nachten heeft sinds er een mast in de straat staat, zoekt houvast bij een instantie. In dit artikel lees je wat de GGD doet met klachten over elektrogevoeligheid, wat het RIVM zegt over de normen voor 5G, en waar je verder mee kunt.

Wat doet de GGD met klachten over straling?

Elke GGD heeft een afdeling Medische Milieukunde. Daar kun je terecht met vragen over straling en gezondheid. Sinds september 2024 werken de GGD'en met een nieuwe richtlijn voor elektromagnetische velden, opgesteld met het RIVM. Wat staat erin?

• De GGD beantwoordt vragen en adviseert inwoners en gemeenten.
• De GGD kan indicatief meten met apparatuur die het RIVM uitleent. Maar de richtlijn zegt er uitdrukkelijk bij dat de GGD geen officiële metingen doet en geen meetrapport maakt.
• De GGD verwijst door: naar het Kennisplatform EMV, naar de netbeheerder of de eigenaar van de antenne, naar je huisarts, of naar een geaccrediteerd meetbedrijf.
• Het standpunt: er is volgens de richtlijn geen bewijs voor een verband tussen klachten en de straling in je leefomgeving. Tegelijk staat er dat niet uit te sluiten is dat sommige mensen gevoeliger zijn dan anderen.

Lees die laatste twee zinnen nog eens naast elkaar. Geen bewijs, maar ook niet uit te sluiten. En dan meet de GGD niet officieel, maakt geen rapport, en verwijst je door.

Kun je met elektrogevoeligheid naar de huisarts?

Dat kan, maar reken er niet op dat je huisarts het herkent. Het Kennisplatform EMV schrijft zelf dat niet alle artsen genoeg kennis hebben om een elektrogevoelige te helpen, en dat niet alle huisartsen weten wat elektrogevoeligheid is. Het Kennisplatform heeft een informatieblad dat je mee kunt nemen. Kom je er bij de huisarts of bedrijfsarts niet uit, dan is de GGD het volgende adres.

Wat ik in de praktijk zie: mensen met klachten belanden in een rondje. De huisarts vindt niets, de GGD vindt geen verband, het Kennisplatform verwijst naar de normen. Wat je zelf merkt, telt niet mee. Waarom sommige mensen sterker reageren dan anderen, legt medisch fysicus prof. dr. Lebrecht von Klitzing uit in Waarom reageren sommige mensen sterker op EMF dan anderen?

Kun je straling melden bij de GGD?

Je kunt je vraag of klacht bij de GGD neerleggen. Maar er is geen landelijk meldpunt dat klachten na een nieuwe frequentie of een nieuwe mast bijhoudt. Daarom opende ik zelf een meldpunt toen in juli 2024 5G op 3,5 GHz aanging. Er kwamen 744 meldingen binnen. Hoofdpijn bij 46%, oorsuizen bij 40%, duizeligheid bij 29%. Lees de meldingen na 5G op 3,5 GHz.

Past het RIVM de stralingsnormen aan voor 5G?

Nee. Nederland volgt de limieten uit de Europese aanbeveling van 1999, en die zijn gebaseerd op de ICNIRP-richtlijnen. Die kijken alleen naar opwarming van weefsel. Voor 5G zijn ze niet strenger gemaakt. Het RIVM geeft voorlichting over elektromagnetische velden, maar bepaalt zelf de normen niet.

Andere landen doen het anders. Zwitserland hanteert voor zendmasten bij woningen, scholen en kantoren grenswaarden van 4 tot 6 V/m, ongeveer tien keer lager in veldsterkte. En de Raad van Europa vroeg in 2011 al om binnenshuis 0,6 V/m, op termijn 0,2 V/m. Wie de normen bepaalt, en waarom alle instanties naar elkaar wijzen, lees je in Normen voor straling: ICNIRP, WHO en Gezondheidsraad.

Waar kun je dan wel terecht?

1. Bij jezelf. Houd bij wanneer je klachten hebt en waar. Slaap je elders beter? Ben je op vakantie klachtenvrij? Dat zegt veel. Lees Wat kan je merken van de straling om je heen?
2. Meet het zelf. Met een TriField TF2 zie je in een avond wat er in je slaapkamer speelt. Lees Welke stralingsmeter is de beste?
3. Laat het meten. Bij een meting aan huis loop ik met je door je huis, en nemen we meteen maatregelen.
4. Ruim je eigen bronnen op en harmoniseer de rest. Begin in de slaapkamer: Straling in de slaapkamer. Wat je niet zelf uitzet, harmoniseer ik met een MemonizerCOMBI.

Ben je elektrogevoelig? Kijk ook in de collectie Elektrogevoelig (EHS).

Veelgestelde vragen

Meet de GGD straling bij je thuis?

De GGD kan indicatief meten met apparatuur van het RIVM, maar doet geen officiële metingen en maakt geen meetrapport. Voor een volledige meting kun je terecht bij een meetbedrijf of een woonbioloog.

Erkent de GGD elektrogevoeligheid?

De GGD-richtlijn uit 2024 zegt dat er geen bewijs is voor een verband tussen klachten en straling uit de leefomgeving, maar dat niet uit te sluiten is dat sommige mensen gevoeliger zijn dan anderen.

Zijn de Nederlandse normen voor 5G aangepast?

Nee. Nederland volgt nog steeds de Europese limieten uit 1999, gebaseerd op de ICNIRP-richtlijnen, die alleen naar opwarming kijken.

Waar kan ik klachten over een zendmast melden?

Er is geen landelijk meldpunt voor gezondheidsklachten. Je kunt je vraag neerleggen bij de afdeling Medische Milieukunde van je GGD, en bij het Antennebureau terecht voor informatie over de mast zelf.

Herken je jezelf hierin en weet je niet waar je moet beginnen? Neem contact op. Ik luister graag naar je verhaal.