Straling en diabetes: is er een verband?

Is er een verband tussen straling en diabetes? De officiële lezing is simpel: diabetes type 2 komt door aanleg, overgewicht, te weinig bewegen en te veel suiker. Maar wie de geschiedenis van de ziekte naast die van de elektriciteit legt, ziet iets opvallends. In dit artikel lees je wat Arthur Firstenberg ontdekte, wat Graham Bell en Thomas Edison ermee te maken hebben, wat er in Bhutan gebeurde, wat blijkt uit studies naar elektrosmog, vuile stroom en bloedsuiker, en wat je zelf kunt doen.

Wat is diabetes type 2?

Bij diabetes type 2 maakt je lichaam niet genoeg insuline, of reageren je cellen er minder goed op. Insuline is het hormoon dat suiker uit je bloed je cellen in brengt. Werkt dat niet goed, dan blijft je bloedsuiker te hoog.

De officiële oorzaak is een combinatie van erfelijke aanleg en leefstijl: overgewicht, vooral rond de buik, weinig bewegen, ongezond eten en roken. Dat die factoren meetellen, betwist ik niet. Maar ze verklaren niet alles. En de cijfers groeien hard. Volgens het Diabetes Fonds hadden in 2019 ongeveer 1,1 miljoen Nederlanders diabetes, van wie ongeveer negen op de tien type 2. Het fonds verwacht er rond 2040 meer dan 1,4 miljoen.

Wat schrijft Arthur Firstenberg over diabetes en elektriciteit?

De Amerikaanse onderzoeker Arthur Firstenberg legt in zijn boek De Onzichtbare Regenboog de geschiedenis van de elektriciteit naast die van een reeks ziekten. Diabetes is een van de opvallendste.

Diabetes is een heel oude ziekte. In de Ayurveda heette het al madhumeha: honingurine. Maar tot diep in de negentiende eeuw kwam het weinig voor. Rond 1900 zagen artsen een duidelijke stijging, eerst in de grote steden zoals New York en Londen.

Dat valt samen met de komst van de elektriciteit. Op 4 september 1882 ging in New York het Pearl Street Station van Thomas Edison in bedrijf, de eerste commerciële centrale die een wijk via een net van stroom voorzag. Daarna volgden de andere Amerikaanse steden snel. Het platteland bleef nog tientallen jaren achter.

Firstenberg zet nog meer op een rij:

• Tussen 1920 en 1980 steeg het aantal gevallen van diabetes in de Verenigde Staten volgens zijn berekening met zo'n 400%, terwijl de inname van suiker en zoetstoffen gelijk bleef of zelfs wat daalde.
• Brazilianen gebruikten per hoofd meer suiker dan Amerikanen. Toch kwam diabetes in de VS 2,5 keer zo vaak voor.

Hetzelfde patroon zie je daarna. Na de Tweede Wereldoorlog werd ook het platteland aangesloten. Diabetes type 2, lang vooral een stedelijke ziekte, volgde vanaf de jaren tachtig en negentig ook daar.

Wat hebben Graham Bell en Thomas Edison gemeen?

Twee namen springen eruit in het verhaal van Firstenberg. Alexander Graham Bell, de uitvinder van de telefoon en pionier van de telecommunicatie. En Thomas Edison, de man achter de gloeilamp en het eerste elektriciteitsnet. Beiden behoorden volgens Firstenberg tot de eerste bekende mensen met diabetes in het moderne tijdperk.

Wat ze gemeen hadden: ze zaten van jongs af aan letterlijk tussen de draden. Ze werkten dag in dag uit met stroom, telegrafie en elektrische apparatuur, in een tijd dat bijna niemand dat deed. Dat bewijst niets over één persoon. Maar het past wel in het patroon dat Firstenberg beschrijft: eerst de mensen die het dichtst bij de elektriciteit leefden, dan de steden, dan het platteland.

Wat gebeurde er in Bhutan?

Bhutan is een klein land in de Himalaya, tussen India en China. Tot rond de eeuwwisseling was een groot deel van het land niet aangesloten op het stroomnet. In 2001 werd de Bhutan Power Corporation opgericht als bedrijf, en met hulp van de Aziatische Ontwikkelingsbank volgde een grote uitrol op het platteland. Het doel was 100% elektriciteit in 2013.

Vaak lees je dat diabetes in Bhutan daarna snel opkwam, terwijl het eetpatroon niet wezenlijk veranderde. Maar ik ben me ervan bewust dat de officiële cijfers dat beeld niet ondersteunen: in de landelijke WHO STEPS-meting van 2019 had 1,9% van de volwassenen een verhoogde bloedsuiker. Bhutan is daarom geen bewijs. Wel een land dat het waard is om te blijven volgen, nu de elektrificatie bijna compleet is.

Wat blijkt uit onderzoek naar EMF en bloedsuiker?

Vuile stroom en bloedsuiker (Havas, 2006 en 2008)

Professor Magda Havas van Trent University in Canada onderzocht het effect van vuile stroom: hoogfrequente pieken op de gewone 50 of 60 Hz van het stroomnet. In 2006 publiceerde ze in Electromagnetic Biology and Medicine een overzicht van de biologische effecten van vuile stroom, met nadruk op diabetes en MS. In 2008 volgde in hetzelfde tijdschrift een artikel met de veelzeggende titel "Dirty electricity elevates blood sugar among electrically sensitive diabetics and may explain brittle diabetes".

Wat blijkt uit haar casussen: bij sommige diabetici reageert de bloedsuiker direct op de hoeveelheid vuile stroom in hun omgeving. Mensen met type 1 hadden meer insuline nodig, mensen met type 2 hadden een hogere bloedsuiker. In een schonere elektrische omgeving daalde de bloedsuiker. Havas noemt dit een mogelijke verklaring voor brittle diabetes: diabetes waarbij de bloedsuiker onverklaarbaar heen en weer schiet.

Vuile stroom en de wereldwijde diabetesgolf (Milham, 2014)

De Amerikaanse epidemioloog Samuel Milham publiceerde in Electromagnetic Biology and Medicine het artikel "Evidence that dirty electricity is causing the worldwide epidemics of obesity and diabetes". Zijn redenering: dieselgeneratoren zijn een grote bron van vuile stroom, en ze worden bijna overal gebruikt om kleine eilanden en afgelegen gebieden van stroom te voorzien. Wat blijkt uit zijn analyse: diabetes, een verhoogde nuchtere bloedsuiker en overgewicht komen het meest voor op kleine eilanden en andere plekken die met generatoren zijn geëlektrificeerd.

Zendmasten bij scholen en HbA1c (Meo, 2015)

Professor Sultan Meo en collega's van de King Saud University in Riad publiceerden in 2015 in het International Journal of Environmental Research and Public Health een onderzoek naar zendmasten en HbA1c, de langetermijnwaarde van je bloedsuiker. Ze onderzochten 159 scholieren op twee scholen, allebei op zo'n 200 meter van een zendmast. Op de ene school was de straling ongeveer vijf keer zo hoog als op de andere, en nog steeds ver onder de norm.

Wat blijkt uit dit onderzoek: de scholieren op de school met de hoogste blootstelling hadden een hoger HbA1c (5,44% tegen 5,32%) en vaker prediabetes (31,25% tegen 27%). De onderzoekers adviseren geen zendmasten bij scholen te plaatsen. Hoeveel straling je binnen krijgt van een mast in de buurt, lees je in 5G Zendmast in de buurt: hoeveel straling krijg je binnen?

Mobiele telefoons en bloedsuiker bij ratten (2013)

Onderzoekers van dezelfde universiteit stelden 40 ratten drie maanden lang dagelijks bloot aan een actieve mobiele telefoon, in groepen die van een kwartier tot een uur per dag werden blootgesteld. Ze publiceerden in 2013 in het International Journal of Occupational Medicine and Environmental Health. Wat bleek: bij de blootgestelde ratten stegen de nuchtere bloedsuiker en de insuline, en de insulineresistentie nam significant toe.

Een 60 Hz-magneetveld en hyperglykemie (2021)

In 2021 verscheen in Scientific Reports een studie naar de rol van de insuline-glucagonverhouding bij hyperglykemie door een 60 Hz-magneetveld bij ratten. De uitkomst: al één blootstelling aan een laagfrequent veld, het soort veld rond stroomleidingen, gaf een verhoogde bloedsuiker. Dat ging samen met een verschoven verhouding tussen insuline en glucagon en meer oxidatieve stress: een profiel dat lijkt op dat van diabetes. Meer over laagfrequente velden lees je in Wonen bij een hoogspanningslijn: hoe erg is het?

Al die studies wijzen dezelfde kant op. Toch rekenen de normen nog steeds alleen met opwarming. Meer studies vind je op wetenschap over straling.

Wat zie ik bij metingen aan huis?

Ik ben voorzichtig met losse verhalen, maar dit wil ik je niet onthouden. Een gezin kocht een prachtige vrijstaande jaren-dertigwoning. De grootste kamer was voor hun twee puberdochters, met alle elektronica die je kunt bedenken, vooral dicht bij het bed. Binnen een jaar kregen ze allebei diabetes type 2. Eén verhaal bewijst niets. Maar het zette mij wel aan het denken.

Wat ik in de praktijk zie:

• Zelden meet ik in een woning een elektrisch veld dat ik veilig vind.
• Steeds vaker meet ik veel te veel vuile stroom, door omvormers, laders, ledlampen en dimmers.
• Het vermogen van zendmasten wordt regelmatig opgevoerd.

Wat vuile stroom precies is en waar het vandaan komt, lees je in Vuile stroom (dirty electricity): wat is het en hoe meet je het?

Wat kun je doen?

Heb je diabetes, blijf dan gewoon onder behandeling van je arts en verander niets aan je medicatie op eigen houtje. Wil je daarnaast je blootstelling aan elektrosmog verminderen, dan werk ik in deze volgorde:

1. Meten. Met de weighted-stand van de TriField TF2 krijg je een goede indicatie van vuile stroom. Meet vooral je slaapplek. Hoe je de meter gebruikt, lees je in Straling meten met de TriField TF2. Liever een volledig beeld? Dan kom ik langs voor een meting aan huis.
2. Je eigen bronnen opruimen. Laders uit het stopcontact, geen dimmers in de slaapkamer, de omvormer van je zonnepanelen niet naast of onder je bed, en wifi 's nachts uit.
3. Afstand tot leidingen. Zet je bed niet tegen een muur met veel leidingen of tegen de meterkast.
4. Harmoniseren. De vuile stroom van de buren en de mast in de straat zet je niet uit. Daarom kies ik daarna voor harmoniseren met de MemonizerCOMBI. Die zet een natuurlijk veld in je hele woning, vuile stroom inbegrepen. De straling verdwijnt niet, maar je lichaam krijgt meer rust. Hoe Memon getest is, lees je op werkt Memon echt?

Eerst je eigen bronnen opruimen, dan harmoniseren.

Veelgestelde vragen

Kan straling diabetes veroorzaken?

Dat is niet bewezen. Wel blijkt uit studies dat vuile stroom de bloedsuiker van gevoelige diabetici verhoogt (Havas, 2008), dat scholieren met meer straling van een zendmast een hoger HbA1c hadden (Meo, 2015) en dat ratten na blootstelling aan een telefoon of een 60 Hz-veld een hogere bloedsuiker kregen.

Wat is het verband tussen vuile stroom en bloedsuiker?

Professor Magda Havas zag bij diabetici dat de bloedsuiker meebeweegt met de hoeveelheid vuile stroom in huis. In een schonere elektrische omgeving daalde de bloedsuiker. Mensen met type 1 hadden dan minder insuline nodig.

Wat zegt Firstenberg over diabetes?

In De Onzichtbare Regenboog laat Arthur Firstenberg zien dat diabetes opkwam met de elektrificatie: eerst in de steden, later op het platteland, terwijl de suikerinname veel minder veranderde.

Hoe meet ik vuile stroom thuis?

Met de weighted-stand van de TriField TF2. Zie je in die stand veel hogere waarden dan in de gewone stand, dan is er vuile stroom in het spel.

Wil je weten hoeveel vuile stroom er in jouw huis zit? Neem contact op. Ik meet het graag met je.