46 vragen en antwoorden over straling in elektrische auto's

Over straling in elektrische auto's krijg ik steeds meer vragen. Logisch: je zit er dagelijks in, soms uren achter elkaar, met een accupakket onder je voeten en een elektromotor die honderden ampères trekt. De meest gestelde vragen staan hieronder. Korte antwoorden, zonder alles uit te kauwen. Wil je verder? Ga zelf op onderzoek of mail me.

Dat het invloed heeft op chauffeurs en passagiers had Radema Chauffeursdiensten snel in de gaten. Ze hebben het comfort en welzijn van hun klanten hoog in het vaandel, en het viel snel op dat de klanten wat vermoeider uitstapten. Momenteel heeft dit bedrijf elke elektrische auto voorzien van de MemonizerCAR en het resultaat is verbluffend.
 

Het Duitse Bundesamt für Strahlenschutz (BfS) heeft 14 auto's doorgemeten: Tesla Model 3, VW ID.3, Porsche Taycan, hybrides en een benzineauto. In de krant stond "alles ruim onder de grenswaarde". Maar wie het rapport zelf leest, ziet piekwaarden van 15 µT (Renault Zoë) tot ruim 200 µT (Mercedes GLE PHEV). Dat de BfS toch "voldoet" concludeert, komt doordat de ICNIRP normen in 2010 zijn verdubbeld, en die normen kijken alleen naar opwarming en zenuwprikkeling. Niet naar iemand die jarenlang elke dag een uur in zo'n veld zit. Alle cijfers per auto en per lichaamsdeel lees je in mijn uitgebreide artikel straling in elektrische auto's: wat je meet, wat het doet en wat je eraan kunt doen. Hieronder de korte antwoorden.

Voor bijna alle vragen hieronder geldt: meten is weten. De Trifield TF2* meet magnetische velden, elektrische velden én hoogfrequente straling in één apparaat. Je krijgt er een mini-cursus meten bij.

Straling en gezondheid

Geeft een elektrische auto meer straling af dan een benzineauto?

Ja. Alle moderne auto's geven behoorlijk wat draadloze straling (Bluetooth en wifi) maar ook elektromagnetische velden (stoelverwarming enz)  De elektrische auto en hybride-auto's heeft er een zware stroombron bij die er in een benzineauto niet is: bij elke keer optrekken en remmen.

Is de straling van een elektrische auto schadelijk?

Ja. Magnetische velden van laagfrequente stroom zijn door de WHO (IARC) al sinds 2002 ingedeeld als mogelijk kankerverwekkend (groep 2B), op basis van langdurige blootstelling ver onder die limieten.

Hoeveel elektromagnetische straling zit er in een elektrische auto?

Dat wisselt per auto, per zitplaats en per rijsituatie enorm. Bij het hoofd is het vaak lager, bij de voeten enorm. De laagst gemeten "hoofdwaarde" is 1.600nT gemiddeld komt het uit op  10.000nT
De bouwbiologische grens voor "extreem" ligt op 500 nT.

Kun je ziek worden van de velden in een elektrische auto?

Ja, dat blijkt uit de praktijk  onderzoekers waarschuwen voor de gevaren.
Er is ook nauwelijks onderzoek gedaan naar langdurige, dagelijkse blootstelling. Afwezigheid van bewijs is geen bewijs van veiligheid.

Kunnen elektrische auto's hoofdpijn, vermoeidheid of concentratieproblemen geven?

100% ja. 
Straling heeft sowieso al dit soort klachten als gevolg. Merk je na elke rit hetzelfde? Neem het serieus en ga meten. Zie ook hoofdpijn tijdens of na het rijden in een hybride of elektrische auto.

Is een elektrische auto veilig voor mensen die gevoelig zijn voor elektromagnetische velden (EHS)?

Nee, als je eenmaal gevoelig bent voor straling dan heb je een serieus probleem en kan je niet (lang) in een elektrische auto zitten.

Wat is het verschil tussen een elektrische auto en een hybride?

Een hybride heeft een kleinere accu, maar wél een elektromotor, een omvormer én alle elektronica van een brandstofmotor. Hybride-auto's vallen in dezelfde categorie als elektrische auto's bij dit onderwerp.

Is de blootstelling vergelijkbaar met die in een gewone auto?

Een moderne benzineauto is ook een rijdende stralingsbron: stoelverwarming, schermen, bluetooth, 4G-modem, radar. De elektrische auto voegt daar vooral laagfrequente magnetische velden bij optrekken en remmen aan toe.

Magnetische velden tijdens het rijden

Hoe sterk zijn de magnetische velden in een elektrische auto?

De BfS-piekwaarden lopen op tot boven de 200.000 nT. Voor een slaapplek houd ik onder de 20 nT aan, boven de 500 nT noemt de bouwbiologie het extreem. Het lijstje per auto staat in het uitgebreide artikel.

Waar zijn de velden het sterkst?

In de voetenruimte voorin, zegt ook het BfS. De accu en de dikke stroomkabels liggen onder de vloer. Hoe hoger in de auto, hoe lager de waarden.

Zijn de velden op de bestuurdersstoel sterker dan achterin?

Meestal voorin het hoogst, maar niet altijd. Zit de motor achter (zoals bij veel Tesla's en de ID.3), dan kan de achterbank boven de achteras juist hoge waarden geven. Denk aan kinderen in het kinderzitje! Waarom dat extra telt: straling en kinderen.

Krijg je meer straling als je hard optrekt?

Ja. Meer vermogen is meer stroom, en meer stroom is een sterker magnetisch veld. Het BfS zag dat sportief rijden de velden verhoogt. Rustig rijden is dus ook stralingsbewust rijden.

Neemt de straling toe bij hoge snelheden?

Ja, omdat de motor bij 130 km/u continu veel meer vermogen vraagt dan bij 80. Het is geen piek zoals bij optrekken, maar een langdurig hoger niveau.

Zijn de velden sterker bij regeneratief remmen?

Ja, dan loopt er juist veel stroom terug naar de accu. Bij een stevige rem-actie ontstaat een piek die vergelijkbaar kan zijn met optrekken.

Is er meer straling als de accu bijna leeg is?

Een beetje. Bij een lagere accuspanning is voor hetzelfde vermogen meer stroom nodig. Het verschil is klein vergeleken met je rijstijl.

Hoeveel verschil is er tussen merken?

Veel. In het BfS-rapport piekte een Renault Zoë op 15.000 nT en een Tesla Model 3 op meer dan 100.000 nT (alle modellen op een rij). Waar de accu, omvormer en kabels liggen bepaalt meer dan het merk. Het BfS zegt zelf dat fabrikanten zware componenten niet vlak onder de stoelen horen te plaatsen. Dat zegt genoeg.

Accu, elektromotor en bekabeling

Geeft de accu straling af?

De accu zelf levert gelijkstroom: dat geeft een vrij rustig veld. Maar de stroom door de accu en de rails eronder varieert constant met je gaspedaal. Stilstaand en uit is het weinig, rijdend flink meer.

Veroorzaakt de elektromotor magnetische velden in het interieur?

Ja, vooral in de buurt van de as waar de motor zit. Die velden wisselen mee met het toerental.

Zijn de hoogspanningskabels onder de vloer een bron?

Ja. Net als bij zonnepanelen: liggen plus en min strak bij elkaar, dan heffen de velden elkaar grotendeels op. Liggen ze uit elkaar, dan krijg je een groter veld. Daar heb je als koper helaas geen invloed op.

Is er meer straling bij een 400V- of 800V-systeem?

Bij 800V is voor hetzelfde vermogen de helft van de stroom nodig. Minder stroom betekent een zwakker magnetisch veld. Op papier is 800V dus gunstiger, al blijft de indeling van de auto doorslaggevend.

Heeft de grootte van de accu invloed?

Niet direct. Het gaat om hoeveel stroom er loopt, niet om hoeveel energie erin zit. Wel liggen grote accupakketten vaak over de hele vloer, dus onder alle zitplaatsen.

Geeft een elektrische auto ook velden af als hij stilstaat?

Als hij echt slaapt: weinig. Maar bij voorverwarmen, airco via de app, bewakingsmodus (zoals Sentry bij Tesla) of een draaiend scherm is hij gewoon actief.

Wat is het verschil tussen de motor en de omvormer?

De omvormer (inverter) maakt van de gelijkstroom uit de accu wisselstroom voor de motor, door duizenden keren per seconde te schakelen. Dat geeft velden met hogere frequenties en veel harmonischen: dezelfde "vuile" vervuiling als bij een omvormer van zonnepanelen. De motor geeft vooral velden op het toerental.

Kunnen velden vanuit het accupakket doordringen tot in de cabine?

Ja. Magnetische velden gaan gewoon door een vloer heen. Staal en aluminium dempen een deel, maar tegenhouden doen ze het niet.

Opladen en laadpalen

Geeft een elektrische auto meer straling tijdens het opladen?

Ja. Er loopt dan langdurig veel stroom door de laadkabel, de lader in de auto en de accu. Rondom de laadpoort en de kabel meet je extreme waarden!

Is snelladen schadelijker?

Ja. Er lopen veel meer ampères, dus rond de kabel en de laadpaal is het veld sterker.

Is het veilig om tijdens het laden in de auto te blijven zitten?

NEE.  Vooral niet bij snelladen. Ga een stukje lopen of zit in ieder geval niet aan de kant van de laadpoort. ZEKER voor kinderen en huisdieren op de achterbank: laat ze niet in de auto tijdens het laden.

Hoeveel straling geeft een laadpaal thuis?

De paal zelf geeft vooral een veld op korte afstand. Minstens zo belangrijk: de zware voedingskabel door je huis, de extra belasting van je meterkast en de wifi- of 4G-module in veel laadpalen. En het opladen gebeurt juist 's nachts. Daarbij is het laadproces een veroorzaker van dirty- electricity in de woning.

Is een laadpaal naast de slaapkamer of woonkamer een probleem?

Ik zou het vermijden. Staat je auto in een garage tegen de slaapkamer aan, dan laad je een hele nacht met de lader van de auto vlak achter de muur. Houd liefst 2 meter afstand tot een bed, en let ook op de route van de laadkabel door het huis.

Veroorzaakt een mobiele laadkabel velden in huis?

Ja, de kabel én het kastje erin. Leg hem niet langs een muur waar aan de andere kant een bed staat, en rol hem niet op terwijl hij in gebruik is.

Is draadloos laden belastender dan met een kabel?

Ja. Inductief laden werkt met een sterk wisselend magnetisch veld tussen een plaat in de grond en de auto. Er zijn nog weinig auto's die het kunnen, maar vanuit stralingsoogpunt zou ik het niet kiezen.

5G, wifi, bluetooth en andere draadloze systemen

Zendt een elektrische auto zelf 4G- of 5G-straling uit?

Ja. Vrijwel elke nieuwe auto heeft een ingebouwd modem, al is het maar voor het verplichte eCall-noodsysteem. Veel auto's gebruiken het daarnaast voor updates, navigatie en de app.

Hoeveel straling komt er van de ingebouwde wifi-hotspot?

Evenveel als een router in een kleine ruimte. En die ruimte is een metalen kooi, waarin signalen weerkaatsen. Gebruik je hem niet? Zet hem uit in de instellingen.

Geeft een elektrische auto meer hoogfrequente straling dan een benzineauto?

Niet per se. Het hangt af van hoe "connected" de auto is. Een moderne benzineauto met hotspot, app en radar geeft net zo goed hoogfrequente straling.

Welke velden geven bluetooth, wifi en het entertainmentsysteem?

Bluetooth en wifi: hoogfrequente straling. Grote schermen en de elektronica erachter: laagfrequente elektrische velden. Daarnaast zenden bandenspanningssensoren, radarsensoren en de sleutel (telefoon-als-sleutel) ook continu.

Geeft een connected car ook straling af als je hem niet gebruikt?

Ja. Veel auto's houden 's nachts contact met de server en zoeken via bluetooth naar je telefoon-sleutel. Staat de auto in een garage tegen je slaapkamer aan, dan telt dat mee.

Kan de combinatie van 5G, bluetooth, wifi en laagfrequente velden zorgen voor een hogere totale belasting?

Ja, en dat is precies wat bij officiële metingen vaak ontbreekt: elk veld wordt los getoetst aan zijn eigen limiet. Jij krijgt ze tegelijk, in een afgesloten ruimte. Tel daar je eigen telefoon bij op, die in een metalen auto harder moet zenden om bereik te houden.

Meten en blootstelling verminderen

Hoe kun je de straling in een elektrische auto zelf meten?

Laat iemand anders rijden en meet op de bijrijdersstoel en achterin. Meet bij de voeten, de knieën, de buik en het hoofd. Zelf meten tijdens het rijden is gevaarlijk: niet doen.

Welke meter is geschikt?

De Trifield TF2: magnetisch, elektrisch en hoogfrequent in één, betaalbaar en met gratis mini-cursus. Maar ik ben me ervan bewust dat de TF2 niet alles meet: heel laagfrequente velden (onder de 40 Hz, zoals van langzaam draaiende motoren en gemagnetiseerde banden) meet de TF2 niet. Voor de omvormer, het laden en alle draadloze signalen is hij ideaal. Hoe je hem gebruikt: straling meten met de TriField TF2.

Meet je magnetische velden in µT of nT?

Het is dezelfde grootheid: 1 µT = 1.000 nT. Officiële limieten staan in µT, woonbiologische richtwaarden in nT. De Trifield toont milligauss: 1 mG = 0,1 µT = 100 nT.

Hoe meet je hoogfrequente straling in een auto?

Zet de meter op hoogfrequent (µW/m²) en meet met alles aan: hotspot, bluetooth, telefoon. Zet daarna één voor één alles uit. Zo zie je precies wat de grootste bron is.

Wanneer kun je het beste meten: tijdens het rijden, optrekken of laden?

Alle drie. Meet stilstaand met de auto aan, bij rustig rijden, bij optrekken, bij stevig regeneratief remmen en tijdens het laden. Pas dan heb je een compleet beeld. Let vooral op het inschakelen: daar zaten in het BfS-onderzoek de hoogste pieken.

Hoe verminder je de blootstelling in een elektrische auto?

Rustig optrekken en remmen. Stoelverwarming uit als het niet nodig is. Wifi-hotspot en ongebruikte bluetooth uit. Telefoon niet op je lichaam en liefst in vliegtuigmodus of via de antenne van de auto. En kinderen niet boven de motor.

Helpt afstand houden van de accu of elektromotor?

Ja, afstand is altijd je beste vriend. Een paar centimeter maakt al verschil. Je voeten kun je niet ver van de vloer halen, maar je tas met laptop en telefoon hoeft niet in de voetenruimte.

Zijn er elektrische auto's die minder velden produceren?

Ja, de verschillen zijn groot. Maar welke dat zijn, hangt af van het model en zelfs de uitvoering. Neem bij een proefrit een meter mee. Dat is de goedkoopste investering bij de aankoop van een auto van tienduizenden euro's.

Kun je de straling in een elektrische auto afschermen?

Liever niet. Je zit al in een metalen kooi. Matten en folie verplaatsen het veld vooral, en je telefoon gaat harder zenden om bereik te houden. Wat wel helpt: afstand tot de zware componenten, je eigen bronnen uit, en harmoniseren voor wat overblijft. Lees waarom afschermen vaak averechts werkt.

En nu?

Meten is weten. Met een Trifield TF2 zie je in je eigen auto waar de velden zitten, en wat helpt. Liever dat ik kom meten, thuis én in de auto? Kijk bij meting aan huis.

Een auto afschermen werkt niet: je kunt geen folie onder de vloer leggen, en afschermen houdt de draadloze straling juist binnen (waarom afschermen vaak averechts werkt). Wil je de verstoring in je auto harmoniseren, dan werk ik met Memon:

• De MemonizerCAR plus harmoniseert de verstoring van motor, omvormer, accu en alle draadloze systemen in de auto, en vermindert daarnaast fijnstof in het interieur.
• Rijd je volledig elektrisch? Combineer de CAR plus dan met de MemonizerE-MOBILITY voor de aandrijving.
  
• Laad je thuis? Dan komt er veel extra stroom door je meterkast en je huisinstallatie. De MemonizerCOMBI ontstoort je hele woning. Kies de maat op je stroomverbruik, en reken het laden van je auto daarbij mee.
• Voor jezelf, ook als je in andermans auto of de auto van de zaak rijdt: de MemonizerBODY.

Benieuwd naar het bewijs? Bekijk hoe de werking van Memon is onderzocht, of bekijk alles voor onderweg.

Twijfel je wat bij jouw auto of situatie past? Mail me eerst. Liever niets verkopen dan het verkeerde.

* De Trifield TF2 meet een hoop waarden maar niet alles in een elektrische auto!