Wat is 5G en hoe werkt 5G-straling?
5G is de vijfde generatie mobiel netwerk. Het komt niet in plaats van 4G, maar er bovenop. Sneller, meer verbindingen tegelijk en bijna zonder vertraging. Dat klinkt mooi, maar het betekent ook: andere frequenties, meer antennes en een bundel die je volgt. In dit artikel leg ik uit hoe 5G werkt en wat dat doet met de straling in en om je huis.
Wil je meteen weten wat je ertegen kunt doen? Lees dan mijn pagina beschermen tegen 5G.
Van 1G tot 5G
Elke generatie mobiel netwerk kon meer data versturen, en had daarvoor meer zendvermogen, meer antennes of hogere frequenties nodig.
- 1G (jaren 80): analoog bellen, de autotelefoon.
- 2G (GSM, jaren 90): digitaal bellen en sms.
- 3G (UMTS): mobiel internet, nog traag.
- 4G (LTE): snel internet, video, apps.
- 5G: nog sneller, minimale vertraging, en veel meer apparaten tegelijk. Denk aan slimme meters, auto's, camera's en machines die met elkaar praten.
Welke frequenties gebruikt 5G in Nederland?
5G is niet één frequentie. Het draait op meerdere banden, elk met een eigen bereik.
| Band | Golflengte | Bereik | Status in Nederland |
|---|---|---|---|
| 700 MHz | ca. 43 cm | Kilometers, gaat goed door muren | In gebruik sinds 2020 |
| 1,4 GHz | ca. 21 cm | Groot, extra capaciteit voor downloaden | In gebruik sinds 2020 |
| 3,5 GHz | ca. 9 cm | Honderden meters, dringt minder ver door | Geveild in 2024, wordt nu uitgerold |
| 26 GHz (mmWave) | ca. 1 cm | Tientallen meters, nauwelijks door muren | Nog niet breed in gebruik |
Wat er gebeurde toen de eerste masten op 3,5 GHz aangingen, lees je in de meldingen na 5G op 3,5 GHz.
Daarnaast delen de providers de oudere 4G-frequenties met 5G. Je telefoon kan dus 5G gebruiken op een frequentie die je al jaren kent.
Hoe werkt 5G-straling?
Drie dingen maken 5G anders dan 4G.
1. Meer antennes, dichter bij huis
Hoe hoger de frequentie, hoe korter het bereik. Voor de 3,5 GHz-band zijn daarom veel meer antennes nodig. Die komen niet alleen op hoge masten, maar ook op daken, gevels, lantaarnpalen en bushokjes: de zogenoemde small cells. Ze zijn klein en vallen nauwelijks op, maar ze staan wel dichter bij de plek waar je woont en slaapt.
2. Beamforming: een bundel die je volgt
Een 4G-antenne straalt als een lamp: breed, een vaste kant op. Een 5G-antenne bestaat uit tientallen kleine antennes die samen een bundel vormen en die op de gebruiker richten, zoals een zaklamp die je volgt. Dat heet beamforming. Gevolg: je blootstelling wisselt sterk. Streamt de buurman een film, dan kan de bundel ook langs jouw slaapkamer gaan.
3. Altijd een signaal, ook zonder gebruik
Ook als niemand belt of streamt, zendt een 5G-antenne korte bakensignalen uit, zodat telefoons het netwerk kunnen vinden. Net als bij wifi is 5G dus geen piek af en toe, maar een achtergrond die er dag en nacht is.
Wat betekent dat voor de straling in je huis?
De sterkste bron is meestal niet de mast, maar het apparaat dat je dicht bij je lichaam draagt. Een telefoon met slecht bereik zendt harder. Ook je eigen wifi, de draadloze huistelefoon en de slimme meter tellen mee. 5G komt daar bovenop: meer antennes, dichterbij, met een bundel die steeds wisselt.
Wil je weten wat 5G in jouw woning doet? Dan is meten de eerste stap. Kijk op antennekaart.nl waar de masten in je buurt staan, en meet daarna zelf. Hoe vrij zicht op een mast doorwerkt in je huis, lees je in Zendmast in de buurt: hoeveel straling krijg je binnen?
Elektrosmog: het grotere plaatje
Wat als we 5G-straling zouden kunnen zien? Waarschijnlijk zouden we meteen iets doen. Juist omdat we het niet zien, kijken we vooral naar de voordelen: overal internet, draadloos werken, spraakbesturing. De prijs voor dat gemak zien we niet.
Elektrosmog is de verzamelnaam voor alle kunstmatig opgewekte elektrische, magnetische en elektromagnetische velden. Je hebt hoogfrequente velden (5G, wifi, telefoon) en laagfrequente velden (stroomdraden, apparaten). Ze zijn allemaal niet-ioniserend: ze hebben niet genoeg energie om atomen te ioniseren, zoals röntgenstraling dat wel doet. Toch kunnen ze het lichaam beïnvloeden [1]. Ons lichaam werkt zelf met natuurlijke elektrische signalen, en kunstmatige velden kunnen die verstoren [2, 3]. Erkende onderzoeksinstellingen, van de BioInitiative Working Group tot het Europees Milieuagentschap en de IARC van de WHO, hebben de mogelijke gezondheidseffecten uitgebreid beschreven [4–10]. Het verschil tussen de soorten straling lees je in Wat is ioniserende straling?
Is 5G schadelijk?
De officiële limiet kijkt alleen naar opwarming van weefsel. Een groeiende groep wetenschappers vindt effecten ver onder die limiet. Alles op een rij, met de studies erbij, lees je in Is 5G schadelijk? Wat het onderzoek zegt en op wetenschap over straling.
5G meten
- De TriField TF2 meet hoogfrequente straling van 20 MHz tot 6 GHz, dus ook 5G op 700 MHz en 3,5 GHz, plus wifi, DECT en Bluetooth. Voor thuis de beste start, inclusief mijn mini-cursus.
- De Safe and Sound Pro II laat je bovendien horen wélke bron je meet.
- Voor de millimetergolven van 26 GHz is er de Safe and Sound Pro I mmWave.
Wat kun je doen?
Begin bij je eigen bronnen: telefoon niet op het nachtkastje, wifi 's nachts uit, de DECT-telefoon de deur uit. Dat kost niets. Wat dan overblijft, zoals de mast in de straat en de wifi van de buren, zet je niet zelf uit. Afschermen spiegelt straling en werkt vaak averechts. Daarom kies ik voor harmoniseren met de Memon-techniek: een MemonizerCOMBI in het stopcontact harmoniseert je hele woning, en een MemonizerMOBILE zit op de bron die het dichtst bij je is. Hoe dat werkt en wat het onderzoek laat zien, lees je op werkt Memon echt?
Het hele stappenplan staat op beschermen tegen 5G.
Bronnen
[1] Bundesamt für Strahlenschutz, bfs.de (geraadpleegd 30-09-2021).
[2] Varga, A., “Elektrosmog – Molekularbiologischer Nachweis über die biologische Wirkung elektromagnetischer Felder und Strahlen”, Heidelberg 1995.
[3] Warnke, U., “The potential dangers of electromagnetic fields and their effect on the environment”, Joint Hearing Council of Europe, 17-09-2010.
[4] Hecht, K., “Zu den Folgen der Langzeiteinwirkungen von Elektrosmog”, Kompetenzinitiative, Heft 6.
[5] Warnke, U. & Hensinger, P., “Steigende Burn-out-Inzidenz durch technisch erzeugte magnetische und elektromagnetische Felder des Mobil- und Kommunikationsfunks”, umwelt – medizin – gesellschaft 01/2013.
[6] BioInitiative Working Group, BioInitiative Report 2012.
[7] European Environment Agency, “Late lessons from early warnings”, EEA-Report 01/2013.
[8] Bundesamt für Umwelt BAFU, “Hochfrequente Strahlung und Gesundheit”, Bern 2007.
[9] IARC Monograph Volume 102, “Non-ionizing Radiation, Part 2: Radiofrequency Electromagnetic Fields”, Lyon 2013.
[10] Ramazzini Institute, ICEMS Monograph Volume 5, “Non-Thermal Effects and Mechanisms of Interaction Between Electromagnetic Fields and Living Matter”, Bologna 2010.
De volgende stap staat al klaar: lees Wat is 6G? En wat betekent het voor straling. Ook vanuit de ruimte komt er straling bij, zie Starlink en straling uit de ruimte.
