Straling en je hersenen: geheugen, dementie en Alzheimer

Straling en je hersenen: wat doen wifi, je mobiele telefoon en 5G met je geheugen, je concentratie en je slaap? En is er een verband met dementie, Alzheimer of Parkinson? Je hersenen werken met fijne elektrische signalen. Juist daarom zijn ze gevoelig voor kunstmatige velden. In dit artikel lees je wat er uit onderzoek blijkt, waarom kinderen extra kwetsbaar zijn, en wat je thuis zelf kunt doen.

Waarom zijn je hersenen gevoelig voor straling?

Elke gedachte, elke herinnering en elke beweging begint met een elektrisch signaal tussen zenuwcellen. Je hersenen werken bovendien in ritmes, hersengolven:

• Alfa (8 tot 13 Hz): ontspannen wakker zijn.
• Thèta (4 tot 8 Hz): lichte slaap, dromen.
• Delta (onder 4 Hz): diepe, herstellende slaap.

Een wifi-router pulseert vaak met 10 Hz, midden in het alfabereik. Neurobioloog dr. Keren Grafen en prof. dr. Karl Hecht (in 2022 overleden, 98 jaar) wijzen erop dat dit geen onschuldige achtergrondruis is. De natuurlijke Schumann-resonantie rond 7,8 Hz ondersteunt je hersenritme. De wifi-puls doet dat niet: hij is hoekig in plaats van golvend, gepolariseerd en zit op een draaggolf van 2,4 of 5 GHz. Volgens Hecht verstoort hij de natuurlijke variatie en afstemming van je hersenritmes. Hun inzichten zijn gebundeld in het boek Hoe veilig zijn WiFi & Co? van diagnose:funk.

Er speelt nog meer. In je hersenen zitten miljoenen magnetietkristallen, kleine magneetjes die op velden reageren. Daarover lees je meer in 5 miljoen magnetietkristallen in ons hoofd, wat doen die? Welke andere gevolgen van straling bekend zijn, vind je op gevolgen van straling.

Wat blijkt uit onderzoek naar geheugen en concentratie?

Het meest overtuigende onderzoek komt uit Zwitserland. Foerster en collega's van het Swiss TPH volgden bijna 700 jongeren van 12 tot 17 jaar een jaar lang. Ze berekenden per jongere hoeveel straling de hersenen opvingen door mobiel bellen. Wat blijkt: hoe hoger de stralingsdosis op de hersenen, hoe slechter het figuratief geheugen, het onthouden van vormen en beelden. Het effect was het duidelijkst bij jongeren die rechts belden, de kant van het hoofd waar dit geheugen vooral zit (Environmental Health Perspectives, 2018).

Ander onderzoek wijst dezelfde kant op:

• De hippocampus, het "zeepaardje" in je hersenen, is het centrum van leren, geheugen en emotieregulatie. Hier ontstaan je hele leven nieuwe zenuwcellen. Onderzoek in NeuroToxicology (2022) laat zien dat straling van mobiele communicatie dat proces remt.
• Kim en collega's (2024) zagen dat straling de lengte en vertakking van uitlopers van zenuwcellen vermindert. Verbindingen worden zwakker, het brein minder flexibel.
• Shahin en collega's stelden muizen bloot aan gepulste 2,45 GHz, de frequentie van wifi. Wat blijkt: minder synaptische plasticiteit, meer stress in de hippocampus en een slechter leervermogen, sterker naarmate de blootstelling langer duurde.
• Divan en collega's (2008 en 2012) vonden in Deens cohortonderzoek een verband tussen blootstelling aan mobiele straling voor en na de geboorte en gedragsproblemen zoals ADHD-achtige klachten, met een odds ratio tot 1,8.

Kinderen nemen tot twee keer zoveel straling op in hun hersenweefsel en tot tien keer zoveel in hun beenmerg als volwassenen. En hun hersenen zijn tot ver na de puberteit in ontwikkeling. Wifi op school is dus geen detail. Meer daarover in Heeft straling invloed op concentratie of hersenactiviteit? en Straling en kinderen.

Stijgt dementie op jonge leeftijd?

Ja, en hard. Een studie in Translational Psychiatry (2025) bracht de wereldwijde cijfers van dementie onder de 65 jaar in kaart, van 1990 tot 2021:

Dementie onder 65 jaar	1990	2021
Aantal mensen met dementie	3,7 miljoen	7,8 miljoen
Nieuwe gevallen per jaar	0,6 miljoen	1,4 miljoen

Dat is meer dan een verdubbeling in dertig jaar, met een gemiddelde stijging van zo'n 2,5% per jaar. De trend loopt aan het eind van de periode nog steeds op. Precies de periode waarin mobiel bellen, wifi en smartphones ons leven zijn binnengekomen. Straling is in deze studie niet onderzocht als risicofactor. Een gemiste kans, als je het mij vraagt.

Is er een verband tussen straling en Alzheimer?

Dr. Joel M. Moskowitz van de Universiteit van Berkeley waarschuwt al jaren voor de gevolgen van zowel hoogfrequente als laagfrequente straling. Hij houdt sinds 2016 elke maand een overzicht bij van nieuwe studies. Alleen al over Alzheimer en straling zette ik er uit zijn verzameling 19 op een rij, waaronder een overzichtsstudie van 39 wetenschappelijke publicaties. En dat zijn ze nog niet eens allemaal.

De logica is niet moeilijk. Alzheimer begint met schade aan zenuwcellen en hun verbindingen, juist in de hippocampus. Dat is het gebied waar de studies hierboven de effecten van straling zien: minder nieuwe zenuwcellen, zwakkere verbindingen en meer stress.

En ook bij hersentumoren speelt het brein de hoofdrol. Het kankeronderzoeksbureau van de WHO deelde radiofrequente straling in 2011 in als "mogelijk kankerverwekkend", op basis van een verhoogd risico op glioom (IARC, 2011). Het Amerikaanse NTP vond in 2018 bij mannelijke ratten "enig bewijs" voor kwaadaardige gliomen, en een review in opdracht van de WHO beoordeelde het bewijs bij dieren in 2025 als hoog. Meer daarover in Straling en kanker: wat blijkt uit de studies?

Parkinson, epilepsie en neuropathie: wat is er bekend?

Parkinson is een neurologische ziekte: zenuwcellen in de hersenen gaan verloren. Ook naar het verband tussen elektromagnetische velden en Parkinson is onderzoek gedaan. Het past in hetzelfde beeld: het zenuwstelsel is het zwakke punt.

Epilepsie. Uit onderzoek blijkt dat de straling van mobiele telefoons een grotere invloed heeft op de hersenen van mensen die gevoelig zijn voor epilepsie dan op die van anderen. Dat geeft te denken. Er zijn handige apps die een aanval zien aankomen, en ik begrijp heel goed hoe belangrijk tijdig reageren is. Maar je maakt iemand dan wel afhankelijk van een apparaat dat de hersenen extra prikkelt. Houd er rekening mee: leg je telefoon niet vlak bij het hoofd van iemand met epilepsie. Laat een alarm-app wel werken als die nodig is.

Neuropathie is lastiger. Er zijn verschillende vormen, vaak met een andere onderliggende ziekte. Maar zenuwen bestaan uit neuronen die elektrische signalen doorgeven, en straling kan die signalen beïnvloeden. Over het effect van straling op het zenuwstelsel in het algemeen zijn veel studies te vinden.

Kan straling angst en onrust veroorzaken?

Een studie uit 2024 naar laagfrequente velden (ELF-EMF) zet op een rij hoe deze velden angstgedrag uitlokken. Wat blijkt: ze veroorzaken oxidatieve stress in hersengebieden als de hippocampus en de hypothalamus. Daarnaast verstoren ze de communicatie tussen de hippocampus en de prefrontale cortex, het deel dat je reacties afremt. Het gevolg is een alarmsysteem dat te snel afgaat. De studie noemt antioxidanten als mogelijke beschermende factor.

Wie lang in die staat van paraatheid leeft, krijgt klachten: concentratieproblemen, slecht slapen, gedragsproblemen en op termijn zelfs hart- en vaatziekten. Bij laagfrequente velden gaat het om stroomkabels, verlengsnoeren, laders en kantoorapparatuur. Houd die zo ver mogelijk van je lichaam. Herken je dit? Zie ook Burn-out of stralingsklachten? Tien symptomen vergeleken.

Wat doet straling met je slaap?

Om in diepe, herstellende slaap te komen, moeten je hersengolven zakken naar thèta en delta. Volgens Hecht houdt een constante 10 Hz-puls 's nachts die overgang tegen. Het resultaat: een onrustige, gebroken nacht en uitgeput wakker worden. Hecht beschrijft zelfs een soort "stressgeheugen": de effecten blijven hangen als de wifi al uit is. Lees meer in Mobiele straling kan je slaap beïnvloeden. Wat straling met je melatonine en je pijnappelklier doet, lees je in Pijnappelklier ontkalken: straling, melatonine en slaap.

Wat kun je doen?

Bij metingen aan huis zie ik het steeds weer: de grootste bron staat bijna altijd in je eigen huis. Het verschil tussen je eigen wifi en die van de buren is het verschil tussen schreeuwen en fluisteren.

1. Meten. Loop met de TriField TF2 door je huis, vooral langs het bed en het bureau. Of laat een meting aan huis doen.
2. Wifi 's nachts uit. Met een tijdschakelaar gaat het vanzelf. Overdag liever een netwerkkabel, ook op school. Meer tips in Wifi-straling: wat doet het en hoe beperk je het?
3. Telefoon uit de slaapkamer, of in vliegtuigstand. Niet onder je kussen.
4. Snoeren en laders weg van je bed en je hoofd. Dat scheelt laagfrequente velden.
5. Bij kinderen extra streng. Geen tablet in bed, geen wifi-camera naast het bedje.
6. Dan harmoniseren. Eerst je eigen bronnen opruimen, dan harmoniseren. De wifi van de buren kun je niet uitzetten. De MemonizerCOMBI in het stopcontact harmoniseert je hele woning, de MemonizerWLAN je eigen router. Hoe Memon getest is, lees je op werkt Memon echt?

Afschermen is een doodlopende weg, maar soms kan je niet anders. Het gaat erom dat je hersenen 's nachts weer de rust krijgen die ze nodig hebben.

Veelgestelde vragen

Kan wifi je concentratie beïnvloeden?

Wifi pulseert vaak met 10 Hz, in het bereik van je eigen alfagolven. Bij jongeren hing een hogere stralingsdosis op de hersenen samen met een slechter figuratief geheugen. Bij muizen verslechterde wifi-straling het leervermogen.

Veroorzaakt straling dementie of Alzheimer?

Dementie op jonge leeftijd is wereldwijd meer dan verdubbeld sinds 1990. Er zijn tientallen studies naar straling en Alzheimer, en ze wijzen op schade in de hippocampus, het gebied waar Alzheimer begint. Officieel wordt straling als risicofactor niet onderzocht.

Zijn kinderhersenen gevoeliger voor straling?

Ja. Kinderen nemen tot twee keer zoveel straling op in hun hersenen, en hun hersenen zijn nog volop in ontwikkeling. Geen wifi in de slaapkamer en liever bekabeld internet op school.

Wil je je slaapkamer of de kamer van je kind stralingsarm maken? Neem contact op. Ik denk graag met je mee.