Straling, zwangerschap en vruchtbaarheid
Share
Straling en zwangerschap: is het erg als je je laptop op schoot hebt, of je telefoon de hele dag in je broekzak draagt? Het is een vraag die ik vaak krijg van jonge stellen die een kinderwens hebben, en van vrouwen die net zwanger zijn. Ik ben geen doemdenker. Er worden elke dag blakend gezonde baby's geboren. Maar juist in deze periode loont het om bewust met straling om te gaan. In dit artikel lees je waarom eicellen, zaadcellen en een baby in de buik extra kwetsbaar zijn, waar de grootste bronnen zitten en wat je zelf kunt doen.

Waarom is straling extra belangrijk bij een kinderwens?
Bij vruchtbaarheid gaat het om de cellen waaruit een nieuw mens ontstaat. Daar wil je zo min mogelijk verstoring.
- Een vrouw draagt al haar eicellen vanaf haar geboorte bij zich. Er worden er later geen nieuwe meer aangemaakt. Alles waar een meisje in haar jeugd en jonge jaren aan blootstaat, raakt dus de eicellen waaruit later haar kinderen voortkomen. De Zweedse onderzoeker Olle Johansson wees daar al op: let op de jonge vrouwen.
- Zaadcellen worden juist voortdurend aangemaakt, in de balzak. Die hangt niet voor niets buiten het lichaam: zaadcellen hebben het graag koel. Precies daar zit de telefoon in je broekzak, en precies daar staat een laptop op je schoot.
- Een ongeboren baby groeit razendsnel. Cellen delen zich voortdurend, organen worden aangelegd. Het hart en het zenuwstelsel zijn al in de eerste weken in ontwikkeling.
Er zijn meerdere studies die laten zien dat straling DNA-schade kan geven. Schade aan het DNA van een eicel of zaadcel geef je door. Daarom neem ik deze fase serieus. Een overzicht van wat straling met je lichaam doet, vind je op gevolgen van straling.
Is een laptop op schoot schadelijk als je zwanger bent?
Een laptop op schoot is een van de dichtstbijzijnde bronnen die je kunt hebben. Er komen drie dingen samen:
- Wifi en bluetooth. De antennes zitten meestal in de klep of de behuizing. Ze zenden zolang de laptop verbonden is, ook als je niets downloadt.
- Elektrische velden van de lader. Zit de stekker erin, dan staat er spanning op het apparaat. Op je schoot zit je daar vlak tegenaan.
- Warmte. Een laptop wordt aan de onderkant warm, precies boven je buik of je kruis.
Een laptop hoort niet op je schoot, ook al zegt de naam iets anders. Zet hem op tafel. Gebruik een netwerkkabel in plaats van wifi en zet wifi en bluetooth uit. Werk je veel achter een laptop, haal dan de lader eruit als de batterij vol is. Hoe je je werkplek inricht, lees je in Straling op de werkplek.
Telefoon in je broekzak: wat betekent dat voor je zaadcellen?
Hier zit iets wat veel mensen niet weten. Een telefoon wordt op drie manieren getest: aan het hoofd, aan het lichaam en aan de ledematen. Volgens de Franse toezichthouder ANFR valt een telefoon in je broekzak onder de SAR-waarde voor de ledematen. Daarvoor geldt een limiet van 4 W/kg: twee keer zo hoog als voor je hoofd en je romp.
Je broekzak telt dus mee als “ledemaat”. Terwijl je telefoon daar op een paar centimeter van je voortplantingsorganen zit. En juist bij die meting in direct contact ging het mis bij de iPhone 12. De ANFR mat in 2023 een waarde van 5,74 W/kg, ruim boven de limiet, en haalde de iPhone 12 tijdelijk uit de Franse handel. Het hele verhaal, en waarom de SAR-waarde weinig zegt, lees je in SAR-waarde van je telefoon: wat zegt het en welke is laag?
Voor vrouwen geldt hetzelfde. Een telefoon in de bh zit direct op de borst. In de broekzak zit hij vlak bij de eierstokken. Mijn advies is daarom simpel: draag je telefoon niet op je lichaam, maar in je tas.
Wat is er bekend over straling in de zwangerschap?
De zorgen zijn niet nieuw. Decennia geleden bracht het Naval Medical Research Institute van de Amerikaanse marine een bibliografie uit met ruim 2.000 verwijzingen naar biologische effecten van microgolf- en radiofrequente straling. Daarin worden onder meer een veranderde menstruatie en een veranderde ontwikkeling van de foetus genoemd. Professor Goldsmith, epidemioloog, schreef over effecten van RF-straling op bepaalde groepen, waaronder effecten op de voortplanting en meer spontane miskramen.
Ook recenter onderzoek kijkt naar de zwangerschap. In een Chinees patiënt-controleonderzoek (Zhao e.a., 2020, Environmental Science and Pollution Research) met meer dan 2.300 deelnemers bleek het gebruik van huishoudelijke elektrische apparaten zoals de magnetron in de vroege zwangerschap samen te hangen met een hoger risico op een aangeboren hartafwijking bij de baby. Meer over het hart lees je in Straling en je hart: bloeddruk, hartritme en HRV.
De officiële instanties houden vast aan de normen. Maar die gaan alleen uit van opwarming, en ze zijn nooit getest op een baby in de buik. Waarom Barrie Trower juist over wifi bij meisjes en jonge vrouwen zo stellig is, lees je op Barrie Trower over wifi.
Wat kun je doen als je zwanger bent of een kinderwens hebt?
- Telefoon niet in je broekzak, je bh of op je buik. Draag hem in je tas en leg hem op tafel.
- Vliegtuigstand zoveel mogelijk, in elk geval 's nachts. Zet ook wifi en bluetooth uit.
- Laptop en tablet op tafel, nooit op je schoot of je buik.
- Bekabel je computer en zet de wifi minimaal 's nachts uit. Hoe je wifi beperkt, lees je in Wifi-straling: wat doet het en hoe beperk je het?
- Geen draadloze oordopjes of smartwatch de hele dag. Ook dat zijn zenders op je lichaam; zie Is Bluetooth-straling gevaarlijk?
- Maak je slaapkamer rustig. Geen telefoon naast het kussen, geen DECT-basisstation op het nachtkastje, geen router op de slaapkamer. Je lichaam herstelt 's nachts, zie Mobiele straling kan je slaap beïnvloeden.
De Europese artsenvereniging EUROPAEM noemt in haar richtlijn voor EMF-gerelateerde klachten het verminderen of wegnemen van sterke bronnen thuis en op het werk de eerste stap. Dat is ook mijn volgorde.
Hoe maak je de babykamer stralingsarm?
Een baby is gevoeliger voor straling dan jij. De schedel is veel dunner, en het zenuwstelsel en de hersenen zijn nog volop in ontwikkeling.

- Geen DECT-babyfoon naast het bedje. Kies een bedrade babyfoon, of een model dat alleen zendt als de baby geluid maakt, en zet hem een paar meter weg. Alles daarover lees je in DECT-telefoon en babyfoon: de onderschatte stralingsbronnen.
- Geen camera-babyfoon via wifi op de commode of aan het bedje.
- Telefoon niet in de buurt van je baby, ook niet tijdens het voeden. Leg hem weg, of zet hem in vliegtuigstand.
- Let op wat er aan de andere kant van de muur staat: de router, de meterkast of een slimme meter.
Waarom kinderen kwetsbaarder zijn, lees je in Straling en kinderen.
Meten, opruimen en harmoniseren
- Meet het. Met de TriField TF2 zie je in een paar minuten wat er op je slaapplek, je bank en in de babykamer staat. Liever een professional? Ik kom graag langs voor een meting aan huis.
- Ruim je eigen bronnen op. Wifi uit in de nacht, telefoon weg, DECT eruit, laptop op tafel.
- Harmoniseer wat je niet uitzet. De wifi van de buren en de mast in de straat harmoniseer je met een MemonizerCOMBI in het stopcontact, voor de hele woning en dus ook de babykamer. Voor je eigen telefoon is er de MemonizerMOBILE.
Memon harmoniseert de straling in je omgeving, zodat je lichaam minder belast wordt. Hoe Memon is getest, lees je op werkt Memon echt? Afschermen raad ik af: het spiegelt straling en werkt vaak averechts.
Veelgestelde vragen
Is straling schadelijk tijdens de zwangerschap?
De normen zijn alleen gebaseerd op opwarming en nooit getest op een ongeboren baby. Er zijn al tientallen jaren signalen over effecten op de voortplanting. Houd daarom telefoon, laptop en tablet van je buik en houd je slaapkamer stralingsarm.
Mag ik mijn laptop op schoot als ik zwanger ben?
Liever niet. Een laptop op schoot combineert wifi, bluetooth, elektrische velden van de lader en warmte, vlak boven je buik. Zet hem op tafel en gebruik een netwerkkabel.
Is een telefoon in je broekzak slecht voor je zaadcellen?
Een telefoon in je broekzak zit op een paar centimeter van je teelballen, en daarvoor geldt de ruimste SAR-limiet van 4 W/kg. Draag je telefoon in een tas of jaszak, en zet hem zoveel mogelijk in vliegtuigstand.
Is wifi slecht voor de vruchtbaarheid?
Wifi is een continue bron in huis. Je hoeft niet in paniek te raken, maar je kunt het eenvoudig beperken: bekabel je computer en zet de wifi 's nachts uit.
Twijfel je wat in jouw situatie het beste is, voor jezelf of voor de babykamer? Neem contact op. Ik meet graag met je mee, ook in de babykamer.